เจนเพลง AI ระวังงานเข้า ถ้าไม่ขออนุญาต เสี่ยงละเมิดลิขสิทธิ์ กรมทรัพย์สินทางปัญญาเตือนเช็กดีๆ
อัปเดตเมื่อ: 13 สิงหาคม 2569 เวลา 13:12อ่าน 3 นาที

ทป. แจงใช้ Generative AI สร้างผลงานเพลง ระวังมีลิขสิทธิ์และไม่ได้รับอนุญาต เข้าข่ายละเมิด เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า
ประเด็นสำคัญ
ปัจจุบันเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) ถูกนำมาใช้ในการสร้างผลงานเพลงและเผยแพร่บนโลกออนไลน์อย่างแพร่หลาย ทั้งการเปลี่ยนเสียงศิลปิน (AI Voice Conversion)
การรีมิกซ์เพลง (AI Remix) และการใช้เพลงต้นฉบับเป็นข้อมูลอ้างอิงในการสร้างเพลงใหม่ ส่งผลให้เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับการสร้างสรรค์งานจากผลงานอันมีลิขสิทธิ์ร่วมกับ AI
รายละเอียดเพิ่มเติม
ซึ่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ยังไม่มีบทบัญญัติเกี่ยวกับ AI เป็นการเฉพาะ และยังไม่มีแนวคำพิพากษาของศาลที่เป็นบรรทัดฐานในประเด็นดังกล่าว
กรมจึงขออธิบายตามหลักกฎหมายลิขสิทธิ์เพื่อสร้างความเข้าใจแก่ประชาชนและผู้เกี่ยวข้อง นางอรมนกล่าวว่า การนำเพลงต้นฉบับที่ยังได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายมาใช้กับ AI
เพื่อเปลี่ยนเสียงศิลปิน รีมิกซ์เพลง หรือสร้างเพลงใหม่ โดยยังคงองค์ประกอบสำคัญของผลงานเดิม เช่น คำร้อง ทำนอง ดนตรี หรือสาระสำคัญของผลงานไว้
สถานการณ์ล่าสุด
จนสามารถรับรู้ถึงความเชื่อมโยงกับผลงานต้นฉบับ อาจเกี่ยวข้องกับการทำซ้ำหรือการดัดแปลงงานอันมีลิขสิทธิ์ เนื่องจากระบบ AI
อาจต้องมีการทำสำเนาหรือประมวลผลไฟล์เพลงในระหว่างกระบวนการทำงาน ดังนั้น หากดำเนินการโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ และไม่เข้าข้อยกเว้นตามที่กฎหมายกำหนด เช่น
การทำซ้ำหรือดัดแปลงเพื่อการวิจัยหรือศึกษาที่ไม่ใช่การแสวงหากำไร อาจเข้าข่ายเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ทั้งนี้ การพิจารณาจะต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงและลักษณะของผลงานเป็นรายกรณี
มุมมองและผลกระทบ
“หากผลงานเพลงนั้นสิ้นสุดอายุการคุ้มครองและตกเป็นสาธารณสมบัติ (Public Domain) แล้ว โดยหลักการสามารถนำมาใช้เป็นข้อมูลหรือเป็นต้นแบบในการสร้างสรรค์ผลงานใหม่ด้วย AI
ได้โดยไม่ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ แต่การใช้ประโยชน์ดังกล่าวควรคำนึงถึงสิทธิอื่นที่อาจยังได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย เช่น สิทธิในสิ่งบันทึกเสียง สิทธิในการแสดง งานดัดแปลง
หรือผลงานอื่นที่มีการสร้างสรรค์ขึ้นใหม่จากผลงานเดิมและยังคงมีอายุความคุ้มครองอยู่” นางอรมนกล่าว พร้อมกันนี้ ยังแนะนำว่า ผู้สร้างสรรค์และผู้ใช้งาน AI
ข้อมูลจากแหล่งข่าว
ควรตรวจสอบสถานะลิขสิทธิ์และสิทธิที่เกี่ยวข้องก่อนนำผลงานของผู้อื่นมาใช้ หากการใช้งานเกี่ยวข้องกับการใช้สิทธิที่กฎหมายสงวนไว้แก่เจ้าของลิขสิทธิ์
ผู้ใช้งานควรได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ และอาจต้องชำระค่าตอบแทนหรือค่าลิขสิทธิ์ตามเงื่อนไขที่ตกลงกัน เว้นแต่การใช้งานนั้นจะเข้าเงื่อนไขข้อยกเว้นตามกฎหมาย
ซึ่งผู้ใช้งานควรตรวจสอบขอบเขตและเงื่อนไขของการอนุญาตให้ชัดเจน ทั้งนี้ การได้รับอนุญาตให้ใช้ผลงานในลักษณะหนึ่งมิได้หมายความว่าสามารถนำไปใช้ในลักษณะอื่นได้โดยอัตโนมัติ
เนื่องจากผลงานเพลงหนึ่งเพลงอาจเกี่ยวข้องกับสิทธิของผู้ทรงสิทธิหลายฝ่าย อาทิ ผู้ประพันธ์คำร้อง ผู้ประพันธ์ทำนอง ผู้เ…
อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ มติชน



