“บาราโหม” เรื่องเล่าบาติกบนผืนผ้า
อัปเดตเมื่อ: 2 สิงหาคม 2569 เวลา 22:12อ่าน 3 นาที

ชุมชนบาราโหม อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ยังคงรักษา “อัตลักษณ์วัฒนธรรมชายแดนใต้” ไว้อย่างชัดเจน ผ่านงานหัตถกรรมผ้าบาติกที่เขียนลายและใช้บล็อกไม้
อ่านข่าวในหมวด ต่างประเทศ เพิ่มเติมได้ที่ Thailand Paper
ประเด็นสำคัญ
ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากลวดลายโบราณที่ค้นพบจากประวัติศาสตร์ในพื้นที่ ซึ่งเคยเป็นเมืองท่าการค้าสำคัญในอดีตกว่า 500 ปีก่อน สู่วันนี้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบาราโหมบาติกชุมชนเล็ก ๆ แห่งนี้
ได้นำทุนทางวัฒนธรรมมาต่อยอดเป็นอาชีพ สร้างรายได้และเป็นแหล่งเรียนรู้ให้ผู้ที่สนใจได้มาเติมสีแต่งแต้มลวดลายบนผ้าบาติกด้วยฝีมือตนเอง จุดเริ่มต้นจาก “การรวมตัวของชุมชน”
รายละเอียดเพิ่มเติม
เดิมชาวบ้านจะผลิตผ้าบาติกเพื่อใช้ในครัวเรือนเป็นหลัก แต่เมื่อมีการรวมกลุ่มกันเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบาราโหมบาติก จึงเริ่มพัฒนาทักษะเพิ่มคุณภาพสินค้า และสร้างรูปแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ
การรวมกลุ่มนี้ช่วยให้เกิดรายได้ และทำให้คนในชุมชนมีความเข้มแข็ง มีการถ่ายทอดความรู้ระหว่างรุ่น และเกิดความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของตนเอง . ลวดลายเล่าประวัติศาสตร์ 500 ปี
จุดเด่นของผ้าบาติกบาราโหม คือ “ลวดลายที่มีที่มา” ความสวยงามหลายลวดลายได้รับแรงบันดาลใจจากเศษเครื่องถ้วยชามโบราณที่ขุดพบในพื้นที่ รวมถึงช่องลมบ้านไม้เก่า ลายเรือสำเภา
สถานการณ์ล่าสุด
และแผนที่ลังกาสุกะ สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงอดีตของปัตตานีในฐานะเมืองท่าสำคัญที่มีการค้าขายกับต่างชาติ เช่น อาหรับ เปอร์เซียและยุโรป
ทำให้ยังคงปรากฏร่องรอยหลักฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีมาจนถึงปัจจุบัน จากต้นทุนทางวัฒนธรรมและทรัพยากรธรรมชาติที่โดดเด่น
จึงได้นำมาสร้างจุดเด่นโดยการพัฒนาต่อยอดให้เป็นผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม ที่เรียกว่า “ผ้าบาติกบล็อกไม้แห่งปัตตานี” ความโดดเด่นของผ้าบาติกบาราโหม คือ การนำแรงบันดาลใจจากประวัติศาสตร์
มุมมองและผลกระทบ
ธรรมชาติ ป่าชายเลน ทะเล และลวดลายศิลปะท้องถิ่น ถ่ายทอดเรื่องราวลงบนผืนผ้า ลวดลายเหล่านี้จึงเป็น “เรื่องเล่าที่จับต้องได้” และเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนที่ใด งานศิลป์ที่ทำด้วยมือ
ผ้าบาติกของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบาราโหมบาติก หรือ บาราโหมบาร์ซาร์ (Barahom Barzaar) จังหวัดปัตตานียังคงใช้เทคนิคดั้งเดิมด้วยการใช้บล็อกไม้
ซึ่งการแกะบล็อกไม้ต้องอาศัยความประณีตและฝีมือของช่าง ที่มีความเชี่ยวชาญเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น การเขียนเทียน (Batik) และการพิมพ์ลายด้วยบล็อกไม้ การลงเทียนไปจนถึงการย้อมสี
ข้อมูลจากแหล่งข่าว
ทุกขั้นตอนต้องอาศัยความประณีตและความชำนาญสูง เพราะความผิดพลาดเพียงเล็กน้อย อาจทำให้ลวดลายทั้งผืนเสียได้ ลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ประจำชุมชน เช่น ลายเศษกระเบื้อง เครื่องถ้วยชามโบราณ
ลายกาบมะพร้าว ลายดินแตกเกลือหวานปัตตานี ลายแผนที่ลังกาสุกะ ลายเรือสำเภาปัตตานี ลายเหรียญเงินโบราณ นอกจากนี้ยังมีการสร้างสรรค์ลายใหม่ๆ ซึ่งเป็นการต่อยอดภูมิปัญญาเดิม
สิ่งเหล่านี้เองที่ทำให้ผ้าบาติกแต่ละผืนมีคุณค่า เพราะไม่ใช่งานอุตสาหกรรม แต่เป็น “งานศิลป์ที่ทำด้วยมือ” อย่างแท้จริง เสน่ห์จากสีธรรมชาติ อีกหนึ่งเอกลักษณ์สำคัญ คือการใช้
“สีย้อมจากธรรมชาติประจำชุมชน” ที่หาได้ในท้องถิ่น…
อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ ไทยโพสต์



