โจทย์ใหญ่ PDP2026 เมื่อคนไทย “ผลิตไฟฟ้าใช้เอง” มากขึ้น

ประเด็นสำคัญ

ที่ผ่านมา ของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) ทำให้เห็นความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของระบบไฟฟ้าไทย ในจังหวะที่แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าฉบับใหม่ (PDP2026) กำลังใกล้คลอดเร็ว ๆ นี้

โครงการ Solar Floating ดังกล่าวเป็นความร่วมมือระหว่างกองทัพเรือกับบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) มีกำลังผลิตติดตั้ง 5.03 เมกะวัตต์พีก (MWp) ใช้ระบบ Smart Power Supply ควบคุมการจ่ายไฟ

รายละเอียดเพิ่มเติม

และมีอายุโครงการ 25 ปี จุดที่ทำให้โครงการนี้ต่างจากโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนทั่วไปคือ ไฟฟ้าที่ผลิตได้จะจ่ายเข้าสู่ระบบไฟฟ้าเดิมของฐานทัพเรือสัตหีบโดยตรง

และมีการบริหารกำลังผลิตไม่ให้เกินความต้องการใช้ไฟฟ้าภายในพื้นที่ ส่งผลให้ไม่มีไฟฟ้าส่วนเกินไหลออกนอกวงจรของกองทัพเรือ คือเป็นการผลิตไฟฟ้าใช้เองอย่างสมบูรณ์

โครงการมีกำหนดเริ่มจ่ายไฟฟ้าในไตรมาสแรกของปี 2570 คาดว่าจะช่วยประหยัดค่าไฟฟ้าเฉลี่ยประมาณ 6.35 ล้านบาทต่อปี และลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ประมาณ 82,000

สถานการณ์ล่าสุด

ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าตลอดอายุโครงการ ทำไมโครงการนี้จึงน่าสนใจ สำหรับ สนพ. ในฐานะหน่วยงานวางแผนพลังงานของประเทศ จากรูปแบบการผลิตและใช้ไฟฟ้าที่กำลังเปลี่ยนไปในภาพรวม

จากเดิมที่ระบบไฟฟ้าไทยพึ่งพาการผลิตจากศูนย์กลางเป็นหลัก ปัจจุบันการติดตั้ง Solar Rooftop, Solar Floating รวมถึงการผลิตไฟฟ้าใช้เองในโรงงาน อาคาร และพื้นที่เฉพาะ

มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการคาดการณ์ความต้องการไฟฟ้า การวางแผนกำลังผลิต ระบบสายส่ง และระดับกำลังผลิตสำรองของประเทศ นายวัฒนพงษ์ คุโรวาท ผู้อำนวยการ สนพ. ระบุว่า

มุมมองและผลกระทบ

การผลิตไฟฟ้าใช้เองเป็นหนึ่งในตัวแปรสำคัญที่ต้องนำมาคำนวณในการจัดทำ PDP2026 เนื่องจากเมื่อผู้ใช้ไฟฟ้าสามารถผลิตไฟฟ้าเองได้มากขึ้น

ความต้องการไฟฟ้าจากระบบส่วนกลางในแต่ละช่วงเวลาก็จะเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดของพลังงานแสงอาทิตย์คือไม่สามารถผลิตไฟฟ้าได้ตลอด 24 ชั่วโมง

เมื่อไม่มีแสงแดดหรือผลิตได้ไม่เพียงพอ ระบบไฟฟ้าหลักยังจำเป็นต้องมีความพร้อมรองรับอยู่เสมอ การเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนจึงต้องเดินคู่ไปกับการบริหารกำลังผลิตสำรอง (Backup Power)

ข้อมูลจากแหล่งข่าว

ความยืดหยุ่นของระบบ โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ และระบบกักเก็บพลังงาน โจทย์ของ PDP2026 ไม่ใช่แค่สร้างโรงไฟฟ้าเพิ่ม ประเด็นนี้สะท้อนว่า PDP2026 ไม่ใช่เรื่องการเพิ่มโรงไฟฟ้าในระบบ

แต่เป็นเรื่องของการบริหารระบบไฟฟ้าที่มีแหล่งผลิตกระจายตัวมากขึ้น โดยยังรักษาสมดุลระหว่างความมั่นคงทางพลังงาน ต้นทุนที่เหมาะสม และการเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาด

แนวโน้มนี้ยังเชื่อมโยงกับโครงสร้างตลาดไฟฟ้ารูปแบบใหม่ที่กำลังเกิดขึ้น ทั้งการซื้อขายไฟฟ้าในพื้นที่ (On-site PPA) และการซื้อขายไฟฟ้าโดยตรงระหว่างผู้ผลิตกับผู้ใช้ (Direct PPA)

ซึ่งจะเปลี่ยนบทบาทของผู้ใช้…

อ่านรายละเอียดต้นทางได้ที่ มติชน